يكي از اختلالات شايع خصوصاً در سنين نوجواني جوش صورت است. تغييرات هورموني در هنگام بلوغ، منجر به افزايش فعاليت غددي در پوست مي گردد، كه آنها را غدد سباسه مي گويند، به طوري كه اين غدد بزرگتر شده و سموم بيشتري ترشح مي كنند و اين تغييرات به قدري در بلوغ شايع است كه آن را ضميمه طبيعي و فيزيولوژيك بلوغ مي دانند و گاهي به آن آكنه يا جوش جواني گفته مي شود.
معمولاً جوش ها در صورت بروز مي كند ، اما گاهي به سينه، بازو و پشت كمر هم كشيده مي شوند. اين آكنه ها اكثراً با ميكروارگانيسم هاي طبيعي پوست، عفونت پيدا كرده و جوش هاي چركي را موجب مي شوند.
اين جوش ها در نوجواني شايع تر بوده و با اضافه شدن سن به تدريج از بين مي رود ، ولي در بعضي افراد هم ممكن است ادامه يابد.
اولين عامل جوش تغييرات هورمون ها است و مهمترين هورمون، در اين ميان، هورمون هاي مردانه يا آندروژنيك است. خصوصاً تستوسترون كه يك هورمون مردانه بوده و در زنان كمتر يافت مي گردد ولي در برخي از زنان اين هورمون افزايشي بيش از حد طبيعي داشته و باعث جوش هاي صورت در آنان مي گردد. پس هورمون اول تستوسترون است.
هورمون دوم هورمون تيروئيد است كه افزايش فعاليت غدد تيروئيدي ممكن است باعث افزايش جوش هاي صورت و بدن بشود.
بهتر است بدانيد هورمون هاي زنانه خصوصاً استروژن از ايجاد جوش هاي صورت جلوگيري كرده و در درمان جوش هاي صورت زنان موثر مي باشد.
جوش هاي صورت استرس هاي رواني است. لازم است بدانيد كه پوست بسيار تحت تاثير مشكلات رواني قرار مي گيرد، لذا ديده شده كه در افراد افسرده و يا عصبي ، اختلالات پوستي شايع تر است. لازم به ذكر است كه مشكلات رواني و استرس هاي دروني. (مثلاً امتحان) باعث افزايش جوش هاي صورت شده و درمان را مشكل تر مي كند.عامل سوم آب و هواي مرطوب، گرما و تعريق زياد است كه باعث افزايش جوش مي گردد و بايد از آنها پرهيز نمود.
تحريك فيزيكي و دستكاري جوش هاي صورت است . فشار دادن و ماساژ مكرر و مداوم پوست، جوش هاي صورت را افزايش مي دهد، لذا بهتر است از اين كار كاملاً خودداري گردد.عامل پنجم: برخي از داروهاي مصرفي همانند داروهاي كورتوني، داروهاي ضد تشنج، داروهاي ضد افسردگي (ليتيوم) و مقادير زياد ويتامين ها (همانند 12B ، 6B ، 1B ) كه باعث افزايش جوش هاي صورت مي گردد.
عامل ششم: لوازم آرايشي و بهداشتي كه پوست را چرب مي كنند و مي توانند باعث افزايش جوش هاي صورت گردند، لذا افرادي كه جوش دارند بهتر است از اين مواد استفاده نكنند .
اين کار باعث تشديد آکنه و گسترش التهاب مي گردد. اگر لازم باشد که جوش هاي سر سفيد و سر سياه فشرده شوند، بايد اين کار توسط پزشک متخصص پوست انجام شود.
جوش صورت به دليل بهداشت کم و نامناسب نيست.در واقع شستشوي شديد باعث تحريک پوست و تشديد آکنه مي شود.
"COMEDO " به معناي جوش سر سياه در صورت مي باشد و لفظ "NON COMEDOGENIC " يعني اينکه کرم ضد آفتاب يا ماده آرايشي کاربردي، باعث انسداد سوراخ هاي پوست و در نتيجه تشديد آکنه نمي شود.
پس اگر موي شما چرب است هر روز آن را بشوييد و از تماس آن با پوست صورت جلوگيري کنيد. دقت کنيد موادي که به موهاي خود مي ماليد، چرب نباشند.
پوشيدن لباس نخي زير لباس هاي ورزشي از تماس با پوست و تحريک آن جلوگيري مي کند.
از پزشک خود راجع به شروع اثر داروها و زمان حداکثر اثر دارو بپرسيد. به طور معمول 8-6 هفته طول مي کشد تا اثر داروها شروع شود. پس تا اين زمان داروها را منظم مصرف کنيد.
مصرف بيش از حد داروها نه تنها باعث بهبود سريع تر نمي شود، بلکه گاهي آکنه را بدتر مي کند.
بر خلاف نظر عامه ي مردم، آفتاب گرفتن (TANNING ) و تابش معمول آفتاب آکنه را بدتر مي کند. به علاوه بعضي از داروهاي آکنه، پوست را به تابش آفتاب و اشعه ماوراي بنفش حساس مي کند و مي تواند موجب آفتاب سوختگي شود. پس مهم است که از وسايل محافظت از آفتاب (کلاه، ضد آفتاب و ...) استفاده کنيد. دقت کنيد ضد آفتاب شما حتما بايد فاقد چربي باشد.
دکتر عليرضا واعظ شوشتري- متخصص پوست و مو و زيبايي
