غلظت و روشهاي بيان آن

اگر مقدار ماده حل شده در مقدار معيني حلال مشخص باشد، مي توان غلظت محلول را مشخص کرد. غلظت را مي توان به چند صورت بيان کرد.

 

     ۱۰۰  ×

جرم ماده حل شونده

جرم محلول

= درصد جرم

 

Þ     g / L

مقدار ماده حل شونده به گرم  

حجم محلول به ليتر

= غلظت معمولي

 Þ  mol / L

مقدار ماده حل شونده به مول

حجم محلول به ليتر

 = غلظت مولار M =

 Þ  mol / kg

مقدار ماده حل شونده به مول

جرم حلال به کيلوگرم

 = غلظت مولال M =

مثال : مولاليته يک محلول 12/5% گلوکوز ( C6H12O6) در آب چه قدر است؟

C6H12O6 =   180. g.mol -1

ابتدا بايد مول گلوکز را بدست آوريم

 

 = 0/069 mol

(

۱ mol گلوکز

۱۸۰ g گلوکز

)

Mol گلوکز    12/5 = گلوکز

سپس جرم آب را بدست مي آوريم.

100g -12/5 g = 87/5gجرم آب

 = 0/0۸۷۵ kg

(

۱kg  

1۰۰۰g

)

Kg آب  = ۸۷/۵ 

 = ./ ۷۸۸ mol .kg -1

0/069

0/0875

=

تعدادمول گلوکز

 جرم آب kg

M مولاليته  =

مثال : براي تهيه ۲۵۰ mol محلول HNO3 با غلظت ۲ M چند گرم محلول نيتريک اسيد غليظ ۷۰ % جرمي لازم است ؟ g.mol-1 ۶۳ = HNO3

پاسخ : ابتدا تعداد مول اسيد لازم را تعيين مي کنيم.

۲۵۰ ml = 0/۲۵۰L

 

 = 0/۵۰  mol

(

۲mol HNO3 

1 L محلول

)

* mol   HNO3 = 0/  ۲۵ L محلول 

سپس گرم اسيد لازم را تعيين مي کنيم.

 = ۳۱/۵ g HNO3

 اسيد خالص

(

63 G HNO3

1 mol HNO3

)

* g HNO3 =  0/۵  mol HNO3

 = ۴۵ g

جرم اسيد۷۰%لازم

(

100 g HNO3 محلول غليظ

۷۰ گرم  HNO3

)

* HNO3 = ۳۱/۵  g 

اسيد کيومتري محلولها

 انجام واکنش چه در محلول باشد چه در محلول نباشد، محاسبات بنابر نسبت مولي حاصل از معادله ي شيميايي موازنه شده است. در حل مسايل مربوط به استوکيومتري مطابق مراحل زير عمل مي کنيم.

 

۱ – مقادير داده شده ي مربوط به فرآورده ها و مواد اوليه را به مول تبديل مي کنيم.

۲ – با استفاده از مقادير بدست آمده در بالا و با استفاده از ضريب تبديل مناسب ، مولهاي خواسته شده در مساله را محاسبه مي کنيم.

۳ – مقادير مولي بدست آمده را به واحدهاي خواسته شده در مساله تبديل مي کنيم.

 

مثال : در صورتي که مقدار   mol ۳۵  از محلول 0/125 ، Nacl   با مقدار اضافي منيزيم نيترات Mg(N03) 2   واکنش دهد، حداکثر چند گرم MgCL2 بدست مي آيد.

 (  Mgcl2  = ۹۵/۲۱mol -1  )

۲ Nacl + Mg(N03) 2 ® MgCL2 + 2 Na NO3

 350 : پاسخ  ml =  ./350 L

? mol NaCL  = M × V = (  0/125 mol/L)(./35 L) =  0/۰۴۳۸ mol   Nacl

 = 0/۰۲۱۹mol MgCL2

(

1 mol Mg CL2

2 mol NaCL

)

* mol MgCL2  =  0/۰۲۱۹  mol MgCL2

 =  ۲/۰۹ g  Mgcl2

(

95/1 g Mg CL2

1 mol MgCL2

)

? g MgCL2  =  g HNO3

محلولهاي الکتروليت و غير الکتروليت

ترکيبهايي مانند NaCL ، HCL، H2 SO4 ، NaOH و ... الکتروليت قوي مي نامند. محلول آنها در آب به خوبي رساناي جريان الکتريسته است چون به صورت يوني در آب حل مي شوند.

 

ترکيبهايي مانند الکل ، شکر که صورت مولکولي حل مي شوند و توليد يون نمي کنند رساناي جريان الکتريسته نيستند و غير الکتروليت ناميده مي شوند.

 

ترکيبهايي مانند HF ، NH3  و استيک اسيد که در آب عمدتاً به صورت مولکولي حل مي شوند و مقدار کمي از مولکولها به يون تفکيک مي شوند الکتروليت ضعيف ناميده مي شوند.

 

براي مقايسه تمايل تفکيک مواد به يون هنگام حل شدن در آب يا حلال قطبي ديگر از مقياس درصد تفکيک يوني استفاده مي شود.

 

تعداد مولهاي تفکيک شده

تعداد کل مولهاي حل شونده

= درصد تفکيک يوني